Ενδογενής Παραγωγική Ανασυγκρότηση

Της Ρίτας Αντωνίου 

 Η Ελλάδα πρέπει να αναπτυχθεί από τα μέσα προς τα έξω και όχι από έξω προς τα μέσα. Αυτή η θεμελιώδης διάφορα πρέπει να είναι το Πρόταγμα της Αριστεράς.

Στα χρόνια του μνημονίου το κυρίαρχο αφήγημα είχε στο επίκεντρο τις ξένες επενδύσεις, που με ένα μαγικό τρόπο θα έφερναν την ανάπτυξη στην χώρα. Η ξένες επενδύσεις που στοχεύουν στην εκμετάλλευση της εσωτερικής αγοράς απαιτούν υψηλό βαθμό εσωστρεφούς ανταγωνιστικότητας για να βρουν πεδίο δράσης. Η στρατηγική της εσωτερικής υποτίμησης, της κεφαλαιακής ασφυξίας και της διάλυσης του εσωτερικού παραγωγικού ιστού είναι χαρακτηριστικά αυτής της πολίτικης στόχευσης. Παρά όμως την πιστή εφαρμογή τέτοιων πολιτικών τα αποτελέσματα είναι μηδαμινά και επικεντρώνονται στον τομέα των υπηρεσιών και του real estate που υποβαθμίζει τους εναπομείναντες φυσικούς πόρους.

Η εξωστρεφής ανταγωνιστικότητα υψηλής προστιθέμενης αξίας είναι το ζητούμενο και όχι η εσωστρεφής ανταγωνιστικότητα του μαζικού μοντέλου παραγωγής, μείωσης μισθολογικού κόστους και συμπίεσης των εργαζομένων σε μια μικρή και κορεσμένη αγορά.

Η ανασυγκρότηση της χώρας πρέπει να έχει ενδογενή χαρακτηριστικά και να συνδυάζει τον ελληνικό τεχνικό πολιτισμό και την ταυτότητά μας με τις ανάγκες της διεθνούς αγοράς.

Ενδεικτικές Προτάσεις για την Ενδογενή Παραγωγική Ανασυγκρότηση

  • Η επικέντρωση στην παραγωγή αξίας και όχι στη μείωση του κόστους. Προϊόντα με μεγάλη αξία (κοινωνική και οικονομική), ελληνική προστιθέμενη αξία και περιβαλλοντικό πρόσημο και όχι με φθηνό κόστος.
  • Η προώθηση της καινοτομίας σε προϊόντα, παραγωγικές διαδικασίες και παραγωγικές σχέσεις με σημείο αναφοράς την ελληνική προστιθέμενη αξία.
  • Η ανάπτυξη «οικοσυστήματος επιχειρηματικότητας» με στήριξη νέων συνεταιριστικών / συνεργατικών  σχημάτων.
  • Η ανάπτυξη της νεοφυούς επιχειρηματικότητας στηρίζοντας συμμετοχικά σχήματα αξιολόγησης και χρηματοδότησης με κεφάλαια σποράς.
  • Υποστήριξη των εφευρετών μας με θεσμική εναρμόνιση του δίκαιου με το Ευρωπαϊκό μειώνοντας τα εμπόδια, ταυτόχρονα με υποβοήθηση τους στην διεθνή κατοχύρωση.
  • Προώθηση της εφαρμοσμένης ενδοεπιχειρησιακής έρευνας με χρηματοδότηση του μισθολογικού κόστους νέων επιστημόνων.
  • Η ενίσχυση των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων στην κατεύθυνση ανάπτυξης συστημάτων αγροτικών –  βιομηχανικών προϊόντων υψηλής αξίας και ποιότητας και σημείο αναφοράς την τοπικότητα και την επίτευξη της μεγαλύτερης κατά το δυνατόν ελληνικής προστιθέμενης αξίας.
  • Να επικεντρωθούμε σε πράγματα συμβατά με την πολυτιμότητα του τόπου μας, ή αλλιώς, ας παράγουμε το οτιδήποτε,  με τους δικούς μας καινοτομικούς τρόπους, που αναδύουν και αναδεικνύουν την τοπική μας ταυτότητα. (Το Made In Greece να γίνει το εθνικό μας Branding, κοίτα  το παράδειγμα της Ελβετίας).
  • Η στήριξη και ενθάρρυνση καινοτόμων παραγωγικών πρωτοβουλιών  κοινωνικής επιχειρηματικότητας.
  • Η ενίσχυση τεχνολογικά προηγμένων κλάδων και δραστηριοτήτων και σημείο αναφοράς την ελληνική προστιθέμενη αξία.
  • Η δημιουργία και συγκρότηση νέων χρηματοδοτικών εργαλείων ειδικού σκοπού με σημείο αναφοράς την  ελληνική προστιθέμενη αξία.
  • Την επανασύσταση των σχολών τεχνικής εκπαίδευσης, σε οργανική σύνδεση με τους χώρους παραγωγής.
  • Την δημιουργία δικτύων παραγωγής και διάθεσης ανά κατηγορίας προϊόντων, που θα μεταθέτουν με σαφήνεια το κέντρο βάρους της όλης διαδικασίας, από την σφαίρα της εμπορίας και απλής διάθεσης, σε εκείνη της μεταποίησης.
  • Η ριζική αποκέντρωση του κράτους με μεταφορά πόρων και αρμοδιοτήτων από το κέντρο στην περιφέρεια και η  ουσιαστική ενεργοποίηση και δημοκρατική συμμετοχή των πολιτών στις διαδικασίες του περιφερειακού σχεδιασμού.

Ανάλυση

Το μοντέλο της παγκοσμιοποίησης προώθησε την αντίληψη ότι η μεταποίηση μπορεί ή πρέπει να γίνεται στις αναπτυσσόμενες χώρες ενώ στις αναπτυγμένες χώρες θα παραμείνουν οι υπηρεσίες (εμπόριο, χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, έρευνα και ανάπτυξη νέων τεχνολογιών,  σχεδιασμός προϊόντων,  πωλήσεις,  διαφήμιση).  Όμως η από-καθετοποίηση της παραγωγής στις αναπτυγμένες χώρες διαπιστώθηκε ότι δεν μπορεί να λειτουργήσει αποδοτικά δίχως την ύπαρξη του κόμβου της μεταποίησης.

Η τεχνική μας ταυτότητα διαφέρει σοβαρά από το δυτικό πρότυπο. Στην Ελλάδα, στη μεταποίηση το φορντικό μοντέλο που περνά κρίση δεν εφαρμόστηκε εκτεταμένα, σπανίζει ο βιομηχανικός εργάτης κυριαρχεί ο μάστορας-τεχνίτης ενώ δεν είναι ελληνικό χαρακτηριστικό τα τυπικά μαζικά προϊόντα, που στηρίζονται  στην υπερεκμετάλλευση φυσικών και ανθρώπινων πόρων.

Αυτά τα μειονεκτήματα είναι σήμερα πλεονεκτήματα, και μπορεί εύκολα να εφαρμόσουν τεχνολογίες αιχμής ενώ σε παγκόσμια κλίμακα, μπορούν να εκμεταλλευτούν τις ρωγμές και τα κενά του μαζικού μοντέλου, όντας ιδανικός για μικρές ποιοτικές, ευέλικτες και πολυπρόσωπες παραγωγικές μονάδες. Η μεταποίηση:

  • αξιοποιεί αποτελεσματικά εγχώριους φυσικούς πόρους,
  • αναπτύσσει συστηματικά Έρευνα και Τεχνολογία,
  • εφαρμόζει καινοτομίες με αποτέλεσμα αύξηση της παραγωγικότητας
  • συμβάλλει στην αύξηση των εξαγωγών,
  • έχει έμμεσες πολλαπλασιαστικές επιδράσεις σε όλους τους υπόλοιπους παραγωγικούς τομείς.

Βασικές Αρχές Πολιτικής

Για την πραγμάτωση της ενδογενούς παραγωγικής ανασυγκρότησης είναι δυνατόν να εφαρμοστούν μια σειρά από πολιτικές και στρατηγικές. Αυτό που θα πρέπει να προσεχθεί ιδιαίτερα είναι κάποιες βασικές αρχές που θα πρέπει να διαπερνούν  τις στρατηγικές υλοποίησης που θα επιλεγούν..

1)    Η αρχή του μη αποκλεισμού

Τα μέτρα και οι πολιτικές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους την ανισοκατανομή εισοδημάτων και την αδυναμία ευρέσεως ιδίων κεφαλαίων, ή την πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό ή εγγύηση, για την συμμέτοχη σε προγράμματα. Επιπλέον θα πρέπει να είναι έτσι σχεδιασμένα ώστε και το δημόσιο συμφέρον να προστατεύουν και να μην αποκλείουν πολίτες που λόγω της τελευταίας χρηματιπιστωτικής κρίσης δεν έχουν ασφαλιστική ή/και φορολογική ενημερότητα, ή έχουν άλλες φορολογικές υποχρεώσεις που καλοπροαίρετα δεν μπορούν να εκπληρώσουν, ή έχουν εκτίσει ποινές.

2)    Η αρχή της μη αυθεντίας

Δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν επιτροπές που να βασίζονται στην αυθεντία των συμμετεχόντων στις επιτροπές και στην αυθεντία αυτού που τους επέλεξε. Πρέπει όλες οι μέθοδοι αξιολόγησης να είναι αντικειμενικές, δηλαδή να προκύπτει το αποτέλεσμα αυτοματοποιημένα, ή να υπόκεινται οι προτάσεις στην αξιολόγηση των συμμετεχόντων (peer to peer), ή στην αξιολόγηση μέσω αιρετών από τους συμμετέχοντες, ή να υπόκεινται στην αξιολόγηση της αγοράς με την έννοια του δήμου, ή στην αξιολόγηση του πλήθους (πληθοπορισμός – crowdsourcing).

3)    Η αρχή της συμμετοχής

Οι πολιτικές και οι δράσεις θα πρέπει υποχρεωτικά να λαμβάνουν υπόψη τους την γνώμη των ενδιαφερομένων  μέσω συμμετοχικών διαδικασιών διαβούλευσης. Κανένα μέτρο και καμία δράση δεν μπορεί να υλοποιείται χωρίς την πρότερα συμμετοχή στην διαμόρφωση της μέσα από την γνώμη των δυνητικών ωφελούμενων. Η διαδικτυακή υποδομή με αντίστοιχες πλατφόρμες διαβούλευσης και συμμετοχής θα είναι η προτιμούμενη μέθοδος.

4)    Η αρχή της λογοδοσίας

Σε όλες τις δράσεις θα πρέπει να καταγράφονται οι υποχρεωτικοί δείκτες μέτρησης των αποτελεσμάτων (οι οποίοι θα έχουν συμφωνηθεί στο πλαίσιο της διαβούλευσης). Όλα τα στοιχεία προόδου και υλοποίησης των δράσεων  θα είναι δημοσιοποιημένα στις πλατφόρμες της αρχικής διαβούλευσης προσβάσιμα από το κοινό.

5)    Η αρχή της διαφάνειας

Όλες οι διαδικασίες αξιολόγησης, αποφάσεων, κατακύρωσης, πορείας των δράσεων και αποτελεσμάτων να είναι δημόσιες με την χρήση του διαδικτύου και προσβάσιμες από το κοινό.

6)    Η αρχή της ανοχής στην αποτυχία

Η αποτυχία θα πρέπει να γίνει κατανοητό πως είναι μέρος του κύκλου της ζωής. Φορολογικά και άλλα εμπόδια υποχρεώσεων προς το δημόσιο θα πρέπει να έχουν στόχο να τιμωρούν τους κακόπιστους και να απαλλάσσουν τους καλόπιστους. Δεν είναι δυνατόν μια αποτυχία να καταστρέφει έναν άνθρωπο για όλη του την ζωή.

7)    Η αρχή του σεβασμού της αξίας του ατόμου

Πέραν από τις μορφές της κοινωνικής οικονομίας και την ανάπτυξη επιχειρηματικών οικοσυστημάτων θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι θα συνυπάρχουν ανεξάρτητες επιχειρήσεις ή  συνεργατικές δομές που αφορούν ανεξάρτητες επιχειρήσεις (κλαδικών ή χωρικά συστάδων επιχειρήσεων /clusters).

Δεν θα πρέπει να οδηγηθούμε στην υπερβολή της επιχειρηματικότητας της υποχρεωτικής κολεκτίβας και σε συστήματα που το άτομο χάνει την αξία του ως μονάδα.

Οι συνεργασίες και τα σχήματα της κοινωνικής οικονομίας προκύπτουν από τα κάτω σαν ανάγκη και επιθυμία των καιρών, των οικονομικών και τεχνολογικών συνθηκών και δεν προκύπτουν από τα πάνω υποχρεωτικά.

Θα πρέπει να βρεθεί ένα μέτρο μεταξύ των δυο προσεγγίσεων γιατί και οι δυο προσεγγίσεις είναι χρήσιμες για την κοινωνία. Η επιχειρηματικότητα βασίζεται στο όραμα του ενός για να ξεκινήσει και αυτό δεν θα πρέπει να καταπλακωθεί από την λογική της κοοπερατίβας.

Δείτε περισσότερες Προτάσεις για την
Παραγωγική Ανασυγκρότηση

Advertisements
This entry was posted in Οικονομία, Παραγωγική ανασυγκρότηση. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s