Εθνική Πινακοθήκη – Προβλέψιμα «απρόβλεπτα» στις όχθες του Ιλισού

«Είναι κακό στην άμμο να χτίζεις παλάτια…» έλεγε το παλιό τραγούδι. Μόνο που στην περίπτωση του έργου της επέκτασης της Εθνικής Πινακοθήκης δεν θα τα κάνει «συντρίμμια κομμάτια» ο βοριάς, αλλά ο ποταμός Ιλισός.

photo

Δεν είχαν ακόμη κοπάσει οι πανηγυρισμοί για τη «νέα» Εθνική Πινακοθήκη και, μόλις εγκαταστάθηκε ο εργολάβος του έργου, άρχισαν να αναβλύζουν τα πρώτα, ιδιαίτερα σοβαρά, προβλήματα: διαπιστώθηκε ότι η στάθμη του υδροφόρου ορίζοντα δεν βρίσκεται εκεί που τον υπολόγιζαν οι μελέτες (αρχιτεκτονική, στατική κ.λπ.) αλλά… οκτώ μέτρα ψηλότερα!

Τι ακριβώς συνέβη και «φούσκωσαν» τα νερά του Ιλισού, πάνω στην κοίτη του οποίου είναι χτισμένη η Πινακοθήκη; Η γεωτεχνική μελέτη πάνω στην οποία βασίστηκε όλος ο σχεδιασμός της επέκτασης ανατέθηκε στις 21.09.2001 και εγκρίθηκε στις 20.05.2002, δηλαδή επτά ολόκληρα χρόνια πριν την έγκριση της αρχιτεκτονικής, στατικής και Η/Μ μελέτης εφαρμογής (29.05.2009), οπότε ήταν πλέον παντελώς ανεπίκαιρη. Όπως αναφέρει στην εισηγητική έκθεσή της προς το Τεχνικό Συμβούλιο του ΥΠΠΟ, με ημερομηνία 30.07.2013, η αναπληρώτρια προϊσταμένη του Τμήματος Έργων της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Νεότερων και Σύγχρονων Μνημείων, «το αποτέλεσμα της γεωτεχνικής έρευνας έθετε τον υδροφόρο ορίζοντα στη θέση κατασκευής του νέου υπόγειου κτηρίου Γ σε βάθος 18,05 μ. από τη στάθμη του φυσικού εδάφους (απόλυτο υψόμετρο 100,40 μ.). Σύμφωνα με την παράμετρο αυτή, σχεδιάστηκε η προσωρινή αντιστήριξη των κατακόρυφων πρανών μεγίστου ύψους 16 μ. Έτσι, στην ενδεικτική ακόλουθη τομή του έργου, η στάθμη υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα βρισκόταν κάτω από τη θεμελίωση του κτηρίου».

Την ίδια περίοδο που συντασσόταν η γεωτεχνική μελέτη, όμως, τα έργα κατασκευής του μετρό στον Ευαγγελισμό, κατά τη διάρκεια των οποίων γινόταν απάντληση υδάτων, είχαν ως συνέπεια να έχει κατέβει σημαντικά ο υδροφόρος ορίζοντας. Μέσα σε μία δεκαετία επανήλθε στο αρχικό του ύψος, δεδομένης και της φύσης του εδάφους. Γνώστες του χώρου των κατασκευών ισχυρίζονται μάλιστα ότι, στην πραγματικότητα, γεωτρήσεις δεν έγιναν ποτέ, καθώς χρησιμοποιήθηκαν οι ήδη έτοιμες εδαφοτεχνικές μελέτες του μετρό!

Ανεξαρτήτως αυτού, θα πρέπει να σημειώσουμε πως, μολονότι η ύπαρξη της κοίτης ενός ποταμού κάτω από τα θεμέλια της Πινακοθήκης ήταν γνωστή σε όλους, και από προβλήματα που είχε χρειαστεί να αντιμετωπιστούν κατά την κατασκευή άλλων κτηρίων στην περιοχή, ουδείς εκ των μελετητών, και κυρίως η αναθέτουσα αρχή, το ΥΠΠΟ, δεν αισθάνθηκε την ανάγκη να επιβεβαιώσει τα ευρήματα της αρχικής γεωτεχνικής μελέτης, μολονότι ο νόμος επιβάλλει τα σχετικά στοιχεία να είναι επικαιροποιημένα.

Φαίνεται πως ο μόνος που σκέφτηκε να επιβεβαιώσει τα στοιχεία της γεωτεχνικής μελέτης ήταν ο μειοδότης κατασκευαστής, δηλαδή η εταιρεία «Τομή» ΑΒΕΤΕ, κύρια θυγατρική εταιρεία της ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ, αφού πρώτα υπέγραψε σύμβαση με το ΥΠΠΟ στις 04.04.2013 (ο διαγωνισμός είχε διεξαχθεί στις 30.11.2012). Αν μάλιστα ισχύουν οι πληροφορίες (Ελευθεροτυπία, 18.09.2013) ότι πριν την έναρξη του έργου έγιναν δειγματοληπτικές γεωτρήσεις («καρότα»), προκειμένου να διαπιστωθεί το ύψος των υδάτων, οι οποίες δεν έδειξαν τίποτε, καθώς μάλλον έπεσαν σε βράχο, τότε δεν μπορεί κανείς παρά να θαυμάσει την… προνοητικότητα και τη λογική σκέψη της μειοδότριας εταιρείας…

Πριν ακόμη διενεργήσει ερευνητικές τομές για την αποτύπωση των θεμελίων των υφισταμένων κτηρίων, όπως προβλέπεται από τις συμβατικές του υποχρεώσεις, «ο Ανάδοχος εκτέλεσε δύο νέες γεωτρήσεις με σκοπό την επιβεβαίωση του υδροφόρου ορίζοντα. Οι γεωτρήσεις αυτές έγιναν», σημειώνεται στην έκθεση, «εντός του μελλοντικού περιγράμματος του μελλοντικού κτηρίου Γ» και «επέδειξαν σταθερά τη στάθμη περί τα -7,50 μ. από τη στάθμη του φυσικού εδάφους (99,60 μ.) Η νέα αυτή παράμετρος τοποθετεί πλέον το κτήριο Γ κατά το ήμισυ περίπου του ύψους του εντός του υδροφόρου ορίζοντα».

Τι σημαίνει αυτή η ανατροπή για ένα πολυδιαφημισμένο έργο, κόστους 45 εκ. ευρώ, το οποίο χρηματοδοτείται με 32 εκ. από το ΕΣΠΑ (τα άλλα 13 εκ. αποτελούν δωρεά του Ιδρύματος Στ. Νιάρχος και αφορούν την ανακατασκευή του κτηρίου Β, που με τα έως τώρα δεδομένα δεν επηρεάζεται) και οφείλει να ολοκληρωθεί εντός του 2015, μέσα σε ασφυκτικές, για τα ελληνικά δεδομένα, προθεσμίες;

Η «απρόβλεπτη αυτή συνθήκη», σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση στο Τ.Σ. του ΥΠΠΟ, «μεταβάλλει σημαντικά τις παραδοχές για την εκπόνηση της στατικής μελέτης του κτηρίου, αλλά και τη μελέτη της προσωρινής αντιστήριξης». Όλα αυτά επιβάλλουν, καταλήγει η έκθεση, την «τροποποίηση τουλάχιστον της στατικής μελέτης θεμελίωσης για τη διαστασιολόγηση των στοιχείων της εξαρχής και τον έλεγχο των υπόλοιπων στοιχείων», ενώ πιθανολογείται η δημιουργία μόνιμων αντλιοστασίων στον περιβάλλοντα χώρο. Κατόπιν αυτών, η έκθεση εισηγείται «την ανάθεση της σύνταξής της στην ανάδοχο εταιρεία Τομή ΑΒΕΤΕ».

Σειρά αναπάντητων, μέχρις στιγμής, ερωτημάτων προκύπτει από όσα διαλαμβάνονται στην παραπάνω έκθεση. Κατ’ αρχάς, μόνο «απρόβλεπτη» δεν ήταν η εξέλιξη αυτή, απόδειξη το γεγονός ότι το πρώτο που έκανε ο μειοδότης ήταν να ερευνήσει τη στάθμη των υδάτων. Άρα ήταν σε θέση να το προβλέψει. Το γιατί η γεωτεχνική μελέτη επικαιροποιήθηκε, και μάλιστα αυτοβούλως, μετά την κατακύρωση του διαγωνισμού και όχι κατά τη φάση της μελέτης, όπως προβλέπεται, αποτελεί ένα πρώτο ερώτημα που καλείται να απαντήσει το ΥΠΠΟ.

Δεύτερον, η τροποποίηση της στατικής μελέτης, υπ’ αυτές τις συνθήκες, συμπαρασύρει αναγκαστικά την αρχιτεκτονική και την Η/Μ μελέτες, αφού θα έχουμε να κάνουμε με ένα κτήριο κατά το ήμισυ μέσα στο νερό, άρα με διαφορετικό πάχος τοίχων, στεγανώσεις κ.ά. Κάτι τέτοιο πιθανότατα θα εκτοξεύσει το κόστος σε μεγάλα ύψη. Ήδη τα ποσά που ακούγονται κυμαίνονται από το καθησυχαστικό ένα-δύο εκ. ευρώ που διακινούν κύκλοι του ΥΠΠΟ μέχρι το αστρονομικό ποσό των 15 εκ. που εκτιμούν άνθρωποι της αγοράς. Πάντως στην έκθεση της ΔΑΝΣΜ δεν γίνεται η παραμικρή εκτίμηση περί αυτού.

Βρισκόμαστε, λοιπόν, για άλλη μια φορά, μπροστά στην κλασική συνταγή που δημιουργεί υπερβάσεις χρονοδιαγραμμάτων και προϋπολογισμών; Το Τεχνικό Συμβούλιο του ΥΠΠΟ ανέβαλε τη λήψη απόφασης για την ανάθεση της τροποποίησης, προκειμένου να του παρασχεθούν περισσότερα στοιχεία. Το ΥΠΠΟ οφείλει, πριν από οποιαδήποτε άλλη απόφαση, να δώσει ξεκάθαρες απαντήσεις και να καταλογίσει ευθύνες (και το αναλογούν κόστος) εκεί που ανήκουν…

Πηγή: https://avgi.gr/  (Συντάκτης:  Κακουριώτης Σπύρος)

Advertisements
This entry was posted in Ενημέρωση, Πολιτισμός and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s