Παρασκευή 22 Φλεβάρη: κόβουμε την Πίτα μας, ανταλλάζουμε ευχές και γιορτάζουμε!

Σας περιμένουμε όλους και όλες την ερχόμενη Παρασκευή 22 Φλεβάρη, στις 9:00 μμ, στο φιλόξενο χώρο της εφημερίδας «Εποχή» να κόψουμε την πίτα μας, να ανταλλάξουμε ευχές και… να γιορτάσουμε!

3-3

 

Advertisements
Posted in Πολιτισμός | Σχολιάστε

Έρχεται ρύθμιση οφειλών με 120 δόσεις και κούρεμα χρέους;

Σύμφωνα με επίκαιρα δημοσιεύματα, αναμένεται να θεσμοθετηθεί άμεσα ρύθμιση των ασφαλιστικών οφειλών σε 120 δόσεις για οφειλές που δημιουργήθηκαν προς τα Ταμεία από το 2002 μέχρι σήμερα, με κούρεμα των  προσαυξήσεων κατά 85% και επανυπολογισμό όλων των οφειλών βάσει σημερινών ποσοστών. Η ένταξη στο σύστημα θα γίνεται με ηλεκτρονική αίτηση, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια και ανεξάρτητα αν ο οφειλέτης έχει ανοικτά ή κλειστά βιβλία.

Η ΡΠΜ έχει συμβάλει δυναμικά, υποβάλλοντας συνεχώς σχετικές προτάσεις, ιδιαιτέρως δε από το 2015 στο πλαίσιο της διαβούλευσης του ΤΕΕ με το Υπουργείο Εργασίας. Η ολοκληρωμένη πρόταση της ΡΠΜ το καλοκαίρι του 2018, όπως κατατέθηκε στο ΤΕΕ (και υιοθετήθηκε από τη Διοικούσα Επιτροπή) και στο Υπουργείο, αφορούσε στη διαγραφή των παλιών οφειλών με ταυτόχρονη διαγραφή ασφαλιστικού χρόνου. Όπως φαίνεται μέχρι σήμερα, η προτεινόμενη ρύθμιση θα προβλέπει ένα μικτό σύστημα με δόσεις και μερική διαγραφή, χωρίς απώλεια όμως ασφαλιστικού χρόνου.

Ως μηχανικοί έχουμε ήδη μία σημαντική επιτυχημένη διεκδίκηση, με τη δυνατότητα εξαίρεσης από την υποχρέωση καταβολής ασφαλιστικών εισφορών που νομοθετήθηκε από το 2017 ενώ ο συνδυασμός με την αναμενόμενη ρύθμιση θα ανακουφίσει, θα διευκολύνει και θα επαναφέρει σε δράση χιλιάδες συναδέλφους που η κρίση και οι πολιτικές λιτότητας οδήγησαν στο περιθώριο, συσσωρεύοντας οφειλές προς το Ταμείο μας τα προηγούμενα έτη.

Το ΤΕΕ και το αρμόδιο Υπουργείο πρέπει να φροντίσουν αποτελεσματικά, να παραμείνει το σύστημα ανοιχτό για ικανοποιητικό χρονικό διάστημα, ούτως ώστε να καλύψει όσο το δυνατόν περισσότερους συναδέλφους καθώς και να προβλεφθεί η υπαγωγή στη νέα ρύθμιση για όσους είναι ήδη στο καθεστώς των 100 δόσεων του 2015. Απαιτείται η κινητοποίηση όλων των αρμόδιων φορέων για την υπέρβαση των γραφειοκρατικών εμποδίων που αναμένεται να εμφανιστούν, διαφορετικά οι καθυστερήσεις που θα προκληθούν μπορούν να οδηγήσουν ακόμα και σε αποτυχία της ρύθμισης.

Η ΡΠΜ υποστηρίζει κάθε ενέργεια που δυναμώνει τον κλάδο και θα συνεχίσει να διεκδικεί αποτελεσματικά για το σήμερα και το αύριο των Μηχανικών. Θα είμαστε παρόντες καθόλη την εφαρμογή της ρύθμισης προκειμένου να συμβάλλουμε στην εύρυθμη λειτουργία του συστήματος.

Τέλος, διεκδικούμε τη θεσμοθέτηση ενός μόνιμου συστήματος ρύθμισης οφειλών, προκειμένου να υπάρχει μεγαλύτερη ευκολία ένταξης όσων αδυνατούν για κάποιο διάστημα να καταβάλλουν τις σχετικές οφειλές.
Posted in Ασφαλιστικό, Κρίση | Σχολιάστε

Η εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια απαιτεί σοβαρότητα, πολιτική και τεχνοκρατική σκέψη

Του Βαγγέλη Ματράγκου/

Προκαλεί πολύ μεγάλη εντύπωση και ερωτηματικά το γεγονός ότι φορείς, οι οποίοι δραστηριοποιούνται στην αγορά και οφείλουν να έχουν τεχνοκρατική υπόσταση και γνώση των πραγμάτων εμφανίζονται να μην είναι σε θέση να διαχωρίσουν την επιστημονική άποψη ενός μηχανικού από την επίσημη θέση πολιτικού φορέα. Στην προκειμένη περίπτωση εκδηλώνεται μία ανοίκεια, παραπλανητική επίθεση στον ΣΥΡΙΖΑ για ένα τεχνικό και πολιτικό θέμα.

Είναι επίσης εντυπωσιακό και προκαλεί ακόμη μεγαλύτερα ερωτηματικά το γεγονός ότι εμφανίζονται με δημόσια ανακοίνωσή τους να συνασπίζονται συνολικά 6 φορείς,  οι οποίοι εκπροσωπούν και έναν πολυάριθμο φάσμα μελών, για να οργανώσουν μία απάντηση –επίθεση  απέναντι στην επιστημονική άποψη ενός μηχανικού, ο οποίος τοποθετήθηκε δημόσια και ευθαρσώς για το θέμα της ενεργειακής εξοικονόμησης.

Η μακροσκελέσταστη ανακοίνωση των 6 φορέων (άραγε ήξεραν όλοι τι υπέγραφαν; ) δεν μπορεί να συγκαλύψει την ένδεια των επιχειρημάτων τους. Αρκεί μόνον να αναφέρουμε,  για να καταλάβει ο κάθε καλόπιστος παρατηρητής, συγκρίνοντας τα στοιχεία τεκμηρίωσης του «επίμαχου» άρθρου και τα στοιχεία της καταγγελτικήςανακοίνωσης,  ότι στο άρθρο χρησιμοποιούνται επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ),  στη δε ανακοίνωση γίνεται επίκληση στοιχείων και εκτιμήσεων  γενικώς και αορίστως  αγνώστου πηγής και προελεύσεως.

Είναι τόσο παθητικά επιθετικό το περιεχόμενο της κοινής ανακοίνωσης των 6 φορέων,  που φτάνουν στο σημείο να δαιμονολογούν αυτονόητες έννοιες της επιστήμης, όπως είναι ο συνολικός κύκλος ζωής ενός κτηρίου και  η υποχρέωση του κάθε επιστήμονα και τεχνοκράτη να αντιμετωπίζει ολιστικά το κτίριο και όχι το κάθε στοιχείο μεμονωμένα. Η δαιμονολογία τους δε, φτάνει μέχρι του σημείου να μιλάνε αντιαναπτυξιακά και αντί επιστημονικά για την εγκατάσταση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, όταν ξέρουν όλοι ότι η ανάπτυξη των δικτύων και τεχνολογιών των ΑΠΕ είναι επίσημη και δεσμευτική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδας και η παγκόσμια κατεύθυνση για την επόμενη ημέρα της βιώσιμης ενέργειας.

Η βασική ιδέα του άρθρου μου, η οποία δεν έγινε προφανώς κατανοητή ή σκοπίμως παρανοήθηκε, ήταν πως κάποια στιγμή θα πρέπει να γίνει μια μελέτη με στοιχεία από το σύνολο της επικράτειας σχετικά με το συνολικό ενεργειακό κύκλο ζωής όλων των συστημάτων εξοικονόμησης ενέργειας, παθητικών και ενεργητικών, όπως έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται σε άλλες χώρες, ώστε η επιλογή να γίνεται με βάση αυτό. Η βασική ιδέα του άρθρου δεν ήταν η μη χρήση παθητικών συστημάτων θερμομόνωσης, αλλά αντίθετα η σωστή επιλογή με βάση μελέτη κόστους ωφελειών, ώστε να πετύχουμε το ζητούμενο που είναι η συνολική μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης.

Ο δημόσιος διάλογος απαιτεί σοβαρότητα και τεκμηρίωση. Δεν μπορεί να αποτελεί όχημα ιδιοτελών σκοπιμοτήτων και ακραίου τεχνοκρατικού λαϊκισμού. Τα θέματα της ενεργειακής εξοικονόμησης είναι κατεξοχήν επιστημονικά θέματα. Απαιτείται η αντιμετώπισή τους σε υψηλό επίπεδο διαλόγου και τεχνοκρατικής τεκμηρίωσης και  πάνω απ΄όλα σεβασμός  στους πολίτες, οι οποίοι είναι οι τελικοί κριτές όλων μας.

Σε ότι με αφορά ως πολίτη και επιστήμονα, θα επιμείνω στον τεχνοκρατικό διάλογο, και στην επιστημονική τεκμηρίωση, με σεβασμό στις ανάγκες της χώρας, της οικονομίας και της ζωής του κάθε πολίτη.

 *Ο Βαγγέλης Ματράγκος είναι Πολιτικός Μηχανικός, μέλος της Ριζοσπαστικής Πρωτοβουλίας Μηχανικών και μέλος της γραμματείας του Τμήματος Ενέργειας του ΣΥΡΙΖΑ.
Posted in Αταξινόμητα | Σχολιάστε

Οικιστικές Πυκνώσεις: όλα όσα προβλέπει το Ν/Σ του ΥΠΕΝ σε μια σύντομη παρουσίαση

Για όσους και όσες δεν είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν την παρουσίαση των οικιστικών πυκνώσεων στη σχετική συζήτηση που διοργάνωσε η Ριζοσπαστική Πρωτοβουλία Μηχανικών την Τετάρτη 19/12 του 2018, σας δίνουμε τη δυνατότητα να μάθετε τί αλλάζει μεσα από μία παρουσίαση εικονοποιημένων γραφημάτων

Posted in Αταξινόμητα, Πολεοδομικά Θέματα, δομημένο περιβάλλον | Σχολιάστε

Διευκρινίσεις για τα πληγέντα από τις πυρκαγιές κτήρια της Αττικής

Διευκρινίσεις για την έκδοση αδειών στα πληγέντα κτήρια από τις πυρκαγιές στην Αττική εξέδωσε την Τρίτη 08/01/2019 το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών σύμφωνα με τις οποίες:

  • Οι πολίτες οφείλουν να ενημερώνονται για τις διαδικασίες αποκατάστασης του κτηρίου τους από τις αρμόδιες υπεύθυνες υπηρεσίες και μόνο, για την αποφυγή στρεβλώσεων.
  • Η απαιτούμενη βεβαίωση για τον δασικό ή μη χαρακτήρα εκτός σχεδίου πληγείσας ιδιοκτησίας θα αναζητείται αυτεπάγγελτα από τους αρμόδιους ΤΑΕΦΚ του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών κατόπιν αιτήσεως του ιδιοκτήτη.
  • Οι μελέτες επισκευής και ανακατασκευής δύναται να συντάσσονται αδαπάνως για τον πολίτη από Μηχανικούς του δημόσιου ή ιδιωτικού τομέα. Εφόσον οι μελέτες αφορούν σε άδειες επισκευής με ελαφρές βλάβες, συντάσσονται από τους Μηχανικούς των ΤΑΕΦΚ, ενώ εφόσον αφορούν σε άδειες επισκευής ή ανακατασκευής, από Μηχανικούς που συμβάλλουν εθελοντικά για το σκοπό αυτό, ή από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών σε ύστερο χρόνο, με αντίστοιχη μείωση της στεγαστικής συνδρομής. Οι εθελοντές μηχανικοί υποβάλλουν τη συμμετοχή τους σε ειδικό πεδίο του ιστότοπου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών www.ggde.gr και www.yme.gr

Διευκρινίζεται ότι οι ιδιοκτήτες των πληγέντων κτηρίων υποβάλλουν αιτήσεις προσκομίζοντας τα ακόλουθα κατά περίπτωση: 

α) Άδειες Επισκευής με ελαφριές βλάβες στα μη φέροντα στοιχεία με σύνταξη μελέτης από Μηχανικούς του αρμόδιου ΤΑΕΦΚ του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών (Άδειες Μικρής Κλίμακας)

  1. αίτηση
  2. φωτοαντίγραφο αστυνομικής ταυτότητας του ιδιοκτήτη του ακινήτου
  3. φωτοαντίγραφο τίτλων ιδιοκτησίας
  4. προαιρετικά δύναται ο ιδιοκτήτης να προβεί σε:

α) ενδεικτική περιγραφή των βλαβών του πληγέντος κτηρίου και

β) ενδεικτική εκτίμηση των ποσοτήτων των υπό επισκευή τμημάτων της κατασκευής (από τον ιδιοκτήτη ή από τυχόν προσφορές για την επισκευή του κτηρίου).

Η άδεια εκδίδεται χωρίς προσκόμιση μελέτης ιδιώτη μηχανικού, παρά μόνο με τα στοιχεία που κατατίθενται από τον ιδιοκτήτη και μετά από υπολογισμό των μεγεθών των βλαβών και της αντίστοιχης στεγαστικής συνδρομής από μηχανικούς του ΤΑΕΦΚ.

 β) Άδειες Επισκευής με σοβαρές βλάβες στα μη φέροντα στοιχεία ή με βλάβες στα φέροντα στοιχεία του κτηρίου (με σύνταξη μελέτης από ιδιώτες Μηχανικούς)

  1. αίτηση
  2. φωτοαντίγραφο αστυνομικής ταυτότητας του ιδιοκτήτη του ακινήτου
  3. φωτοαντίγραφο τίτλων ιδιοκτησίας
  4. δήλωση Ανάθεσης μελέτης στον μελετητή (ιδιώτη) μηχανικό
  5. τεχνική έκθεση στην οποία θα γίνεται σαφής αναφορά και στον χαρακτήρα των βλαβών του πληγέντος κτηρίου
  6. σχέδια αποτύπωσης βλαβών

Η μελέτη αποκατάστασης του κτηρίου από τον ιδιώτη μηχανικό προσκομίζεται κατά τη διαδικασία έκδοσης της άδειας επισκευής.    

γ) Έκδοση Βεβαίωσης Καθορισμού Δικαιούχου Στεγαστικής Συνδρομής για Ανακατασκευή / Αποπεράτωση / Αυτοστέγαση (αφορά στις περιπτώσεις κτηρίων για τα οποία έχει εκδοθεί Πρωτόκολλο Αυτοψίας Επικινδύνως Ετοιμόρροπου Κτηρίου Π.Α.Ε.Ε.Κ.)

  1. αίτηση
  2. φωτοαντίγραφο αστυνομικής ταυτότητας του ιδιοκτήτη του ακινήτου
  3. φωτοαντίγραφο τίτλων ιδιοκτησίας
  4. υπεύθυνη δήλωση , εις διπλούν με βεβαιωμένο το γνήσιο της υπογραφής (έντυπες Υ.Δ. προς συμπλήρωση διατίθενται στους αρμόδιους Τ.Α.Ε.Φ.Κ.)

Προκειμένου για ανακατασκευή η σχετική άδεια εκδίδεται από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης.

Διευκρινίζεται ακόμα ότι δεν απαιτείται εξουσιοδότηση για την υποβολή αίτησης από εκπρόσωπο, εφόσον η αίτηση είναι υπογεγραμμένη από τον αιτούντα (με το γνήσιο της υπογραφής του) και υποβάλλεται μαζί με την αίτηση και φωτοαντίγραφο του δελτίου ταυτότητας. Στην περίπτωση αυτή ο υποβάλλων την αίτηση εκπρόσωπος επιδεικνύει την ταυτότητά του και τα στοιχεία του καταγράφονται πάνω στην αίτηση.

Επίσης στη διακριτική ευχέρεια των δικαιούχων είναι η υποβολή αίτησης, προκειμένου να γίνουν οι επισκευές ή οι ανακατασκευές των κτηρίων με ευθύνη του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών αντί της χορήγησης στεγαστικής συνδρομής.

Οι πολίτες μπορούν να απευθύνονται στον τηλεφωνικό αριθμό  210 65 09 300 για την καταγραφή ερωτημάτων που αφορούν στη διαδικασία αποκατάστασης των κτηρίων.

Posted in δομημένο περιβάλλον | Σχολιάστε

«Έφυγε» ο Στέφανος Ιωακειμίδης

Η Ριζοσπαστική Πρωτοβουλία Μηχανικών εκφράζει τη θλίψη της για το χαμό του καλού μας συναδέλφου και συντρόφου Στέφανου Ιωακειμίδη. Εκφράζουμε τα ειλικρινή και θερμά μας συλλυπητήρια στην οικογένειά του. Από σήμερα η κοινότητα των μηχανικών είναι φτωχότερη. Δεσμευόμαστε να αγωνιστούμε για την επανόρθωση του ΤΕΕ ως φορέα των πολλών μηχανικών, όπως τον οραματίστηκε ο Στέφανος. Καλό δρόμο καλέ μας συνάδελφε και σύντροφε.

http://www.avgi.gr/article/10811/9481693/-ephyge-o-stephanos-ioakeimides#

Η κηδεία του Στέφανου Ιωακειμίδη θα γίνει αύριο, Πέμπτη 10.1.2019 στις 11 π.μ. στο Πρώτο Νεκροταφείο. Η οικογένειά του ζητάει αντί για στεφάνια, τα χρήματα να κατατεθούν στο “Χαμόγελο του Παιδιού”.

Posted in Αντιπροσωπέια ΤΕΕ, Διοικούσα Επιτροπή ΤΕΕ | Σχολιάστε

Η υπερδιαστασιολόγηση στη μόνωση των κτιρίων – Τι αλλάζει για κτίρια σχεδόν μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης

Του Βαγγέλη Ματράγκου*

Φορτώνουμε τις οικοδομές μας με υλικά τα οποία πρώτον ενδέχεται να έχουν πολύ μεγαλύτερο ενεργειακό αποτύπωμα από το κέρδος της θερμομόνωσης που προσφέρουν και την ενδεχόμενη εξοικονόμηση στην κατανάλωση ενέργειας για θέρμανση και ψύξη, δεύτερον μειώνουν τη φυσική διαπνοή των στοιχείων του κτιρίου δημιουργώντας ανθυγιεινές εσωτερικές συνθήκες αν δεν ληφθούν μέτρα αερισμού και τέλος δεν έχουμε μελετήσει επαρκώς τις άμεσες ή έμμεσες επιπτώσεις αυτών των χημικών προϊόντων στην υγεία.

Μέχρι και το 1979 όπου και θεσμοθετήθηκε ο Κανονισμός Θερμομόνωσης Κτιρίων, δεν υπήρχε καμία πρόνοια για την θερμική μόνωση των κτιρίων. Τα κτίρια αυτής της περιόδου, τα οποία αποτελούν την συντριπτική πλειοψηφία στην επικράτεια, είναι παντελώς απροστάτευτα. Κατόπιν υπήρξε η σταδιακή εφαρμογή του ΚΘΚ με ό,τι προβλήματα αυτή αρχικά, λόγω έλλειψης εμπειρίας, είχε. Ο Κανονισμός αυτός ο οποίος εφαρμόστηκε μέχρι και το 2010 ο οποίος αντικαταστάθηκε από τον Κανονισμό Ενεργειακής Απόδοσης (ΚΕνΑΚ), υπηρέτησε και συνεχίζει να υπηρετεί «τίμια» τις κατασκευές και τους χρήστες τους.

Ο ΚΘΚ σε γενικές γραμμές απαιτούσε από το κτίριο να ικανοποιεί, ανάλογα βέβαια με την γεωγραφική περιοχή που ανήκει, να ικανοποιεί ένα μέσο συντελεστή θερμοπερατότητας U για ολόκληρο το κτίριο αλλά και ανά μέλος. Αναφέρουμε εδώ για λόγους σύγκρισης πως ο συντελεστής θερμοπερατότητας που υπολογίζεται σε μπατικό τοίχο χωρίς μόνωση είναι 2,20 W/(m2 ·K) , με τον ΚΘΚ 0,70 W/(m2 ·K) και με τον ΚΕνΑΚ 0,50W/(m2 ·K).

Ο ΚΕνΑΚ εισήγαγε μια νέα φιλοσοφία στην μελέτη της θερμομόνωσης, υπολογίζοντας την ενεργειακή απόδοση του κτιρίου στο σύνολο αλλά και ανά μέλος. Μέσω πολύπλοκων, ομολογουμένως υπολογισμών, ο μηχανικός καταλήγει στον σχεδιασμό του κτιρίου βάσει της χρήσης, θέσης αλλά και άλλων παραγόντων. Για πρώτη φορά λαμβάνονται υπόψη και οι ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις του κτιρίου, όπως η απόδοση και οι αυτοματισμοί του συστήματος θέρμανσης, οι ηλιακοί συλλέκτες και το σύστημα ψύξης.

Οι θερμικές απώλειες δημιουργούνται σε ένα κτίριο λόγω της διαφοράς θερμοκρασίας μεταξύ των εσωτερικών χώρων και του εξωτερικού περιβάλλοντος καθώς και λόγω της εισαγωγής αέρα από το περιβάλλον στο κτίριο. Έτσι κατά τους χειμερινούς μήνες, η θερμότητα του εσωτερικού χώρου τείνει να διαφύγει προς το περιβάλλον, αυξάνοντας τις απαιτήσεις για θέρμανση, ενώ κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, η θερμότητα του περιβάλλοντος τείνει να εισέλθει προς το εσωτερικό του κτιρίου, αυξάνοντας τις απαιτήσεις για ψύξη. Η Εικόνα 1 παρουσιάζει τις κυριότερες απώλειες θερμότητας από κτίρια κατοικιών.(Πηγή:http://www.cea.org.cy/we_qualify)

Με βάση την μέχρι τώρα εμπειρία εφαρμόζοντας τον ΚΕΝΑΚ προκύπτουν μερικά ενδιαφέροντα στοιχεία. Καταρχάς προκύπτει πως για να ικανοποιούνται οι ελάχιστες απαιτήσεις του κτιρίου αναφοράς, το πάχος της εξωτερικής, κατά κύριο λόγο θερμομόνωσης η οποία είναι αυτή που ελαχιστοποιεί τις απώλειες από θερμογέφυρες, θα πρέπει να έχει πάχος αρκετά σημαντικό της τάξης των 7- 8 εκ. ίσως και παραπάνω. Αυτό σε πρώτη φάση οδηγεί αφενός σε αύξηση του κόστους αλλά και του βάρους επί της κατασκευής.

Επιπλέον λόγω της απαίτησης για τήρηση μέγιστου συντελεστή θερμοπερατότητας στα κουφώματα, αφενός αυτά πλέον θα πρέπει να είναι κατασκευασμένα με σύστημα θερμοδιακοπής και ενεργειακά κρύσταλλα, αφετέρου περιορίζει και αρχιτεκτονικά τα μεγάλα ανοίγματα. Λαμβάνοντας δε υπόψη ότι οι διαφυγές από τα κουφώματα είναι περίπου 18% επί του συνόλου, προκύπτει πως οι απαιτήσεις του Κανονισμού είναι εξαιρετικά δυσμενείς και επιβαρύνουν δυσανάλογα το κόστος της οικοδομής.

Όλα τα παραπάνω “δικαιολογούνται” από τον Κανονισμό, με βάση την λογική της Ενεργειακής Εξοικονόμησης. Με λίγα λόγια και με βάση τους τύπους του Κανονισμού, το αποτέλεσμα είναι πως το αρχικό υψηλό κόστος κατασκευής αποσβένεται εντός εύλογου χρόνου, μέσω της εξοικονόμησης από την ενέργεια που θα καταναλώναμε για την θέρμανση ή ψύξη του κτιρίου.

Είναι όμως τα πράγματα ακριβώς έτσι; Μήπως η λογική του ΚΕΝΑΚ ήταν απαρχαιωμένη από την πρώτη μέρα εφαρμογής του; Μήπως δεν έχουν ληφθεί όλα τα δεδομένα υπόψη; Μήπως τελικά υπερδιαστασιολογούμε τα κτίριά μας θερμομονωτικά;

Είναι γεγονός πως ο Κανονισμός είναι ετεροβαρής, δίνοντας μεγάλη σημασία στα παθητικά συστήματα και τον εξαιρετικά δυσμενή συντελεστή θερμοπερατότητας και όχι στην συνολική εξοικονόμηση ενέργειας η οποία βέβαια θα πρέπει να υπολογίζεται συνολικά-ολιστικά και μάλιστα σε όρους κόστους ωφελειών.

Ποιες παραμέτρους δεν έχει λάβει υπόψη του ο Κανονισμός;

Καταρχάς στην Ελλάδα δεν υπάρχουν μεγάλες θερμοκρασιακές διαφορές εντός και εκτός κτιρίων χειμώνα και καλοκαίρι. Σε μία χώρα όπου τόσο ο χειμώνας όσο και το καλοκαίρι είναι ήπια λόγω του εύκρατου κλίματος και οι βροχοπτώσεις όχι συχνές, τα κουφώματα παραμένουν ανοικτά για ένα μεγάλο μέρος του χρόνου. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να μειώνεται στην πράξη η αποτελεσματικότητα της βαριάς θερμομονωτικής θωράκισης του κτιρίου στο σύνολο του έτους.

Επιπλέον δύο βασικά δεδομένα δεν έχουν ληφθεί υπόψη στους υπολογισμούς του Κανονισμού, ο ενεργειακός και ο οικολογικός αντίκτυπος των υλικών.

Ο ενεργειακός αντίκτυπος περιλαμβάνει την περιεχόμενη πρωτογενή ενέργεια, το ενεργειακό κόστος της μεταφοράς του υλικού από το στάδιο παραγωγής στο εργοτάξιο, το ενεργειακό κόστος εγκατάστασης του υλικού και το μελλοντικό απαιτούμενο ενεργειακό κόστος ανακύκλωσης του. Η περιεχόμενη πρωτογενής ενέργεια αφορά την ενέργεια που απαιτείται για την παραλαβή/εξόρυξη της πρώτης ύλης, την επεξεργασία της και την τελική παραγωγή του θερμομονωτικού υλικού (εκφραζόμενη σε μονάδες kWh/m3 ή kWh/kg). Το ενεργειακό κόστος ανακύκλωσης περιλαμβάνει όλη την απαιτούμενη ενέργεια για την απεγκατάσταση, συλλογή και ανακύκλωση του υλικού μετά το τέλος της διάρκειας ζωής του. Είναι δυνατόν, ορισμένα υλικά τα οποία προσφέρουν βέλτιστες φυσικές θερμομονωτικές ιδιότητες να είναι ενεργειακά ασύμφορα λόγω του ενεργειακού κόστους παραγωγής τους. Συνήθως το ενεργειακό κόστος είναι αλληλένδετο με το πραγματικό κόστος του υλικού. (πηγή:http://www.cea.org.cy/we_qualify).

Ο οικολογικός αντίκτυπος αναφέρεται στην ολική επιβάρυνση του περιβάλλοντος που προκαλείται κατά την παραγωγή, χρήση και ανακύκλωση των θερμομονωτικών υλικών, πέρα από την ενέργεια που καταναλώνεται στην παραγωγή τους. Κατά το στάδιο παραγωγής των αφρωδών υλικών χρησιμοποιούνται ποσότητες κυκλικών υδρογονανθράκων ενώ ως διογκωτικό μέσο χρησιμοποιείται συνήθως CO2. (πηγή:http://www.cea.org.cy/we_qualify).

Με λίγα λόγια, φορτώνουμε τις οικοδομές μας με υλικά τα οποία πρώτον ενδέχεται να έχουν πολύ μεγαλύτερο ενεργειακό αποτύπωμα από το κέρδος της θερμομόνωσης που προσφέρουν και την ενδεχόμενη εξοικονόμηση στην κατανάλωση ενέργειας για θέρμανση και ψύξη, δεύτερον μειώνουν τη φυσική διαπνοή των στοιχείων του κτιρίου δημιουργώντας ανθυγιεινές εσωτερικές συνθήκες αν δεν ληφθούν μέτρα αερισμού και τέλος δεν έχουμε μελετήσει επαρκώς τις άμεσες ή έμμεσες επιπτώσεις αυτών των χημικών προϊόντων στην υγεία.

Με πρόχειρους υπολογισμούς και βασιζόμενοι στην περιορισμένη βιβλιογραφία μπορούμε να εκτιμήσουμε εάν η θερμομόνωση, όπως αυτή επιβάλλεται από τον ΚΕΝΑΚ, έχει τελικά θετικό ή αρνητικό ισοζύγιο. Με μια μέση πυκνότητα 30 kg/m3 και πάχος 10 εκ., για την εξηλασμένη πολυστερίνη, απαιτείται ενέργεια για την παραγωγή της ίση με 85KWh/m2 (πηγήhttps://www.buildinggreen.com/news-article/avoiding-global-warming-impact-insulation) Μία κατοικία 100 μ2 χρειάζεται περίπου 250 μ2 θερμομόνωση, ήτοι 250 m2 x 85 kWh/m2 =21.250 kWh ενέργειας αποκλειστικά για την παραγωγή του θερμομονωτικού υλικού, χωρίς τις μεταφορές στο έργο , τα βοηθητικά υλικά εφαρμογής, το επίχρισμα, το τελικό βάψιμο κλπ , τα κουφώματα κλπ που κατα κανόνα διαθέτουν υψηλότερο ενεργειακό αποτύπωμα από την πολυστερίνη, όλα αυτά διπλασιάζουν την απαιτούμενη συνολική ενέργεια και έτσι για την ενεργειακή αναβάθμιση μιας κατοικίας 100 μ2 «ξοδεύουμε» συνολικά περίπου 45.000 kWh ενέργειας.

Η μέση ετήσια κατανάλωση θερμικής ενέργειας ανέρχεται σε 80 ΚWh/ μ2 η 8.000 ΚWh για κατοικία 100 μ2. Η κατά 50% επιδιωκόμενη εξοικονόμηση σύμφωνα με τα παραπάνω ισοδυναμεί με 40 ΚWh/ μ2 η 4000 ΚWh ανά κατοικία 100 μ2.

Εάν υποθέσουμε πως με αυτή την ενεργειακή αναβάθμιση επιτυγχάνουμε ενεργειακή εξοικονόμηση κατά 50%, η ενέργεια (45.000 kWh ) που ενσωματώνει το έργο ενεργειακής αναβάθμισης (για να επιτευχθεί η κατά 50% επιδιωκόμενη εξοικονόμηση 4000 kWh/έτος ) για να αποσβεστεί θα χρειαστούν 11 χρόνια (45.000 kWh ενσωματωμένη ενέργεια στο έργο ενεργειακής αναβάθμισης διαιρούμενες με 4000 kWh εξοικονόμηση ανά έτος = 11 έτη απόσβεση )

Σε ό, αφορά τις εκπομπές CO2, το ίδιο κτίριο των 100μ2 χωρίς θερμομόνωση επιβαρύνει το περιβάλλον με 147 kg /έτος ενώ με την θερμομόνωση 77kg/έτος. Η παραγωγή των 250 m2 θερμομόνωσης επιβαρύνει χοντρικά με 450kg CO2 (Carbon footprint of thermal insulation materials in building envelopes R. Kunič University of Ljubljana). Εάν προσεγγιστικά τα υπόλοιπα υλικά όπως κόλλες βύσματα, γωνιόκρανα κλπ πλέον της μεταφοράς προσαυξάνουν κατά 50% τις εκπομπές CO2, προκύπτει πως η επιβάρυνση αποσβένεται σε 450Χ1.50 /(147-77)=10 χρόνια.

Σύμφωνα με τη μελέτη των Fan Hu and Xuejing Zheng (Procedia Engineering 121 ( 2015 ) 1096 – 1102 ) προκύπτει πως σε μικρά πάχη θερμομόνωσης το συνολικό κέρδος σε εκπομπές CO2 (σε όλο τον κύκλο ζωής) είναι σημαντικό, όταν όμως τα πάχη αυξάνονται λόγω απαίτησης περισσότερου υλικού αυξάνεται το ποσοστό εκπομπής κατά την κατασκευή και μειώνεται κατά τη χρήση οπότε και η επιβάρυνση είναι δυσανάλογη.

Αντίστοιχες μελέτες δεν έχουν γίνει για την Ελληνική επικράτεια και αυτό είναι ένα ζήτημα μεγάλης σημασίας, ώστε τελικά να καταλήξουμε ποια είναι η βέλτιστη θερμομόνωση (optimum thickness), σε όρους Life Cycle Analysis και να φύγουμε από τη λογική “όσο πιο πολύ τόσο πιο καλά”.

Λαμβάνοντας υπόψη πως τα ακίνητα αυτά είναι ηλικίας 40-50 ακόμα και 60 ετών, δηλ έχουν ήδη περάσει τον προσδόκιμο χρόνο ζωής τους και σίγουρα θα πρέπει να ενισχυθούν και στατικά για να συνεχίσουν να επιτελούν το σκοπό τους, η επένδυση από άποψη ενεργειακού ισοζυγίου καθίσταται μάλλον απαγορευτική.

Τι πρέπει να αλλάξει;

Η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στα παθητικά συστήματα και ειδικότερα στην θεωρητική απομόνωση του κτιρίου από το περιβάλλον. Το κτίριο σαν ένα επιμέρους κύτταρο της συνολικής ανθρώπινης δραστηριότητας, η οποία περιλαμβάνει την παραγωγή και κατανάλωση ενέργειας στον κύκλο ζωής, θα πρέπει να αποτελέσει μέρος μια συνολικής ενεργειακής πολιτικής όχι σε όρους δεικτών θερμοπερατότητας αλλά σε όρους cost optimal δηλ. «καθορισμού των βέλτιστων από πλευράς κόστους επιπέδων ελάχιστων απαιτήσεων ενεργειακής απόδοσης κτιρίων και δομικών στοιχείων». Στον νέο αναθεωρημένο ΚΕΝΑΚ το cost optimal του κτιρίου θα λαμβάνεται υπόψη.

Η πτώση της οικοδομικής δραστηριότητας τα τελευταία χρόνια έχει οδηγήσει στην δραστική μείωση των κτιρίων που θα πρέπει να εφαρμόσουν τον ΚΕΝΑΚ. Αντίθετα η πλειοψηφία των κτιρίων, όπως αναφέρθηκε στην αρχή, δεν έχουν καθόλου μόνωση λόγω κατασκευής πριν το 1979. Με βάση την απογραφή του 2011 (ΕΛΣΤΑΤ 2014) το 55% των κτιρίων με χρήση κατοικίας της χώρας έχει κατασκευαστεί πριν το 1980, δηλαδή είναι θερμικά απροστάτευτα, ενώ λόγω της οικονομικής ύφεσης, ο αριθμός των κτιρίων που έχει κατασκευαστεί μετά το 2010, με τις ελάχιστες απαιτήσεις του 1 ου ΚΕΝΑΚ (2010) είναι μόλις το 1,5% του συνολικού αποθέματος κανονικών κατοικιών που χρησιμοποιούν τα νοικοκυριά. Επομένως εδώ τίθεται το θέμα σε τι ποσοστό επί του συνόλου του οικοδομικού αποθέματος θα εφαρμόζονται οι νέοι αυτοί κανονισμοί από εδώ και πέρα και αν αυτό είναι ικανό να μας οδηγήσει στην ενεργειακή ασφάλεια που θέλουμε σαν χώρα. Από τα παραπάνω προκύπτει πως στην εξίσωση της απαίτησης για κτίρια σχεδόν μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης, στην οποία θα λαμβάνεται υπόψη και η κατανάλωση των ηλεκτρικών συσκευών, θα πρέπει να μπει και η παραγωγή ενέργειας από τα ίδια τα κτίρια.

Το πρώτο βήμα έχει γίνει με τη θεσμοθέτηση των ενεργειακών συνεταιρισμών. Ειδικότερα, ακολουθώντας τα παραδείγματα του εξωτερικού, στο βέλτιστο σενάριο, μικρές ενεργειακές κοινότητες στο επίπεδο κατοικίας-πολυκατοικίας θα έχουν τη δυνατότητα να παράγουν ενέργεια από ΑΠΕ και με αυτόν τον τρόπο να συνεισφέρουν προς τον στόχο του κτιρίου μηδενικής ή σχεδόν μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης.

Αυτό που μας περιορίζει μέχρι και σήμερα τεχνολογικά για να φθάσουμε στο στόχο αυτό, δεν είναι άλλο από την αποθήκευση ενέργειας. Η χρονική υστέρηση από την παραγωγή στην κατανάλωση, απαιτεί την αποθήκευση της πλεονάζουσας ενέργειας, ώστε να χρησιμοποιηθεί όταν δεν υπάρχει παραγωγή, λόγω έλλειψης ηλιακού φωτός, πτώσης ταχύτητας ανέμων κλπ.

Συνοψίζοντας, τα βασικά στοιχεία που προκύπτουν είναι:

  1. Το κτιριακό απόθεμα στη χώρα μας είναι ενεργοβόρο, όχι λόγω της ανεπάρκειας του ΚΘΚ του 1979, αλλά λόγω της πλειονότητας των κτιρίων που κατασκευάστηκαν πριν, δηλ. των κτιρίων χωρίς καθόλου θερμομόνωση και όχι αυτών με ανεπαρκή, κατά ΚΕΝΑΚ, θερμομόνωση.Τα κτίρια που εφαρμόζουν τον ΚΕΝΑΚ φαίνεται να υπερδιαστασιολογούνται σε ό,τι αφορά τα παθητικά συστήματα, πάχος θερμομόνωσης και προδιαγραφές κουφωμάτων μιας και ο έλεγχος γίνεται με βάση ιδιαίτερα αυστηρούς συντελεστές κατά μέλος και χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το κλίμα της χώρας. Αυτό οδηγεί σε πολύ υψηλό αρχικό κόστος επένδυσης.
  2. Στην ενεργειακή απόδοση των κτιρίων δεν λαμβάνεται υπόψη ούτε ο ενεργειακός ούτε ο οικολογικός αντίκτυπος των υλικών που τοποθετουνται, με αποτέλεσμα το ενεργειακό αποτύπωμα του κτιρίου στο συνολικό κύκλο ζωής, να υποτιμάται.
  3. Ο ρυθμός αντικατάστασης παλαιών κτιρίων από νέα τα οποία θα πρέπει να πληρούν τους νέους κανονισμούς, στα χρόνια της κρίσης είναι πρακτικά μηδενικός. Επομένως το βάρος θα πρέπει να δοθεί όχι στις προδιαγραφές των νέων κτιρίων αλλά στα κίνητρα και τα χρηματοδοτικά εργαλεία για την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ σε επίπεδο κυττάρου, δηλ κατοικίας-πολυκατοικίας για τα υφιστάμενα κτίρια και την έρευνα στην αποθήκευση αυτής της ενέργειας.
*Ο Βαγγέλης Ματράγκος είναι Πολιτικός Μηχανικός, μέλος της Ριζοσπαστικής Πρωτοβουλίας Μηχανικών και μέλος της γραμματείας του Τμήματος Ενέργειας του ΣΥΡΙΖΑ.
Posted in Αρχιτεκτονική/Σχεδιασμός, Ακίνητα, Περιβάλλον/Ενέργεια, ενέργεια | Σχολιάστε